l'altra voce.net


sabato 19 gennaio 2008

Interventi.

In Sardìnnia is ideas arratzistas e egoistas
ddas spaìnant movimentus e partidus italianus

di Amos Cardia

Medas de is ki aprètziant su ki at fatu Soru po s'àliga de sa Campània funt pighendi s'ocasioni po fai atras batallas puru. Funt pighendi s'ocasioni po nai su ki pèntzant de su sardismu e de s'indipendentismu. Àndat beni meda, ma est una cosa ki bolit fata connoscendi beni s'unu e s'atru, connoscendi beni is ideas, is atzionis e is personis. De sinunca a unu, pentzendi pentzendi e scriendi scriendi, ddi fuit su fueddu - si fa un film, cumenti ddi naraus in italianu - e dd'acàbat a nai sciollòrius, fendi unu dannu mannu a totus.

Fait spantu ki su fueddu siat fuiu a unu àbili ke Giùliu Angioni. In s'artìgulu suu Badiamo a noi stessi, banali italiani-europei… nàrat: «…In questa esplosione anti-munnezza partenopea … c'è l'ingenuità dei vari sardismi … che temono e rigettano tutto quello che ci arriva dal continente italiano a cominciare dalla lingua…». Ma candu mai? Ma innui funt is sardistas e is indipendentistas ki timint e arrefùdant sa lìngua italiana? Kini cussu mundu dd'abìtat, a diferèntzia de Angioni, pighendi parti a sa vida de cuddus partidus, ddu bit luegus e ddu scit beni. Est totu a s'imbressi, est a nai ki po sa lìngua is sardistas e is indipendentistas funt cumenti totu is atrus: a contu fatu italianistas.

Is dogumentus polìtigus ddus scrint in italianu, is decraradas polìtigas ddas faint in italianu, is cungressus ddus faint in italianu, is manifestus po is eletzionis ddus faint in italianu… Ma nci bolit meda a ddu biri?

Calancunu kistiònat in sardu, eya, ma calancunu, no su partidu, cumenti calancunu, po nai, kistiònat in sardu in is partidus italianus puru. Is sardistas e is indipendentistas - e atrus puru, gràtzias a Deus - bolint su bilinguismu, est a nai a nci essi su pròpiu tanti de italianu e de sardu. Duncas s'italianu no ddu timint ni ddu arrefùdant, antzis, issus e totu, po primus, ddu impèrant po dònnia cosa prus de su sardu.

Ki fiat cumenti nàrat Angioni, innui funt is dogumentus o is decraradas de custus partidus ki nant ki ant a bolli su monolinguismu sardu? Fàtzili. No ddoi funt. Ca no est berus. In prus, ki unu si informàt, scuberiat ki iRS est prus italianista ancoras, ca is cabus suus, in medas atòbius pùbrigus ant nau ki a posta su traballu polìtigu ddu faint in italianu, ca no est sa lìngua sarda a podi sarbai sa Sardìnnia, ca fait a arribai a s'indipendèntzia cun sa lìngua de su Stadu coloniali puru, cumenti ant fatu s'Ìndia e s'Irlanda cun s'ingresu…

Is atras kistionis de s'artìgulu suu no tenint fundòriu meda su pròpiu. Sardistas e indipendentistas mai ant circau votus impromitendi, po nai, de nci bogai is nieddus e is zìngarus de sa Sardìnnia. Sardistas e indipendentistas iant a bolli prus deretus po is omosessualis, iRS po fintzas at candidau in logus de importu cumenti Tàtari a genti de su Movimento Omosessuale Sardo, narendiddu a craru. Praxat o no praxat, cumbengat o no cumbengat a ddu nai, in totu su Mundu custu est unu sentidu prus de manca ki no de dereta. Prus a dereta iat a podi parri su PSd'Az, giai ki candu Sanna s'est candidau cun sa Lega no funt arrennèscius a nci ddu bogai e nimancu nci ant bogau a Trincas, candu at nau ki tocàt a difendi la famiglia tradizionale. Ma custu no càmbiat sa sustàntzia de sa kistioni.

Sa sustàntzia de sa kistioni est ca in Sardìnnia is ideas arratzistas e egoistas ddas spaìnant movimentus e partidus italianus, no sardus. Sa sustàntzia est ki candu is sardus funt andaus a bociri a genti notzenti de atras natzionis, no funt andaus de boluntadi intzoru ca fudint arratzistas o cosa aici, funt dèpius andai a marolla ca nci ddus ant mandaus a marolla partidus italianus. Is festas mannas de s'egoismu e de s'arratzismu ki funt is gherras, kini ddas at apariciadas? Giai totu is partidus italianus, no is partidus sardus.

Is sardus funt mellus de is campanus? Nisciunus at nau ca eya, aici a sa lèbia. Est tonta sa pregunta e iat'essi tonta oguali s'arrespusta. Ma est berus ki po s'arregorta diferentziada, praxat o no praxat, su prus de is sardus funt fendi mellus de su prus de is campanus. Una cosa bona ki seus fendi, poita no dd'emus a depi nai? Poita no ndi emus a depi tenni alidantza?

Po acabai in crutzu, fait beni Angioni a si impentzamentai po s'egoismu e po s'arratzismu ki podint cresci in Sardìnnia puru. Ma no ghetit curpas a kini no ndi tenit, de sinunca, in s'interis, a fortza de castiai in su logu sballiau, ddi fuint is egoistas e is arratzistas berus. Ki si ndi prandint.


Google
 


© 2008 Nesos Editoriale Indipendente srl - Cagliari